डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष
साहित्यकलाको मोर्चा भनेको वैचारिक मुठभेडको मोर्चा हो
डा. ऋषिराज बराल
खिइदै गएजस्तो देखिने, निस्तेज हुँदैगएजस्तो देखिने भारतेली नेपाली प्रगतिवादी आन्दोलनको मोर्चाको रक्षा, विकास र निरन्तरतामा डुवर्सको नेपाली साहित्यक सन्दर्भमा मात्र नभएर सिंगो भारतीय नेपाली साहित्यमा जनार्दन थापा र रूपेश शर्माहरूको अहम् भूमिका रहेको यथार्थलाई न्युनीकरण गर्न मिल्दैन । सिक्किम सुस्ताएको र दार्जिलिंग मुर्झाएको समय-सन्दर्भमा डुवर्सले बोकिरहेको मशाललाई अझ प्रज्वलित पार्न थुप्रै हातहरूको आवश्यकता छ
भदौ २३-२४ को विध्वंसलाई बुझ्ने प्रश्न
भदौँ २३ र २४ को विध्वंस र वितण्डा विद्रोह होइन, राष्ट्रद्रोह हो
ऋषिराज बराल
जेन-जीका नाममा गत भदौँ २३÷२४ मा भएको मुलुकव्यापी वितण्डा र विध्वंसका सम्बन्धमा व्यक्तिदेखि लिएर राजनीतिक पार्टीहरूका थरीथरीका हेराइ र बुझाइ सतहमा आएका छन् । सामाजिक जीवनमा हुने घटना र परिस्थितिलाई हेर्ने र बुझ्ने विभिन्न किसिमका दृष्टिकोण हुने हुनाले आफ्नो बुझाइ, स्वार्थ र पक्षधरताका आधारमा तिनको व्याख्या र विश्लेषण हुनु स्वाभाविक हुन्छ । कसैले यसलाई 'क्रान्ति' भनेका छन् , कसैले 'विस्फोट र विद्रोह ' कसैले 'वितण्डा , विध्वंस र राष्ट्रद्रोह' भनेको र लेखेको पाइन्छ l सारमा ' विद्रोह ' भन्ने एउटा कित्तामा छन् र 'वितण्डा , विध्वंस र राष्ट्रद्रोह' भन्नेहरू एउटा कित्तामा छन्
माओलाई सम्झिनुको अर्थ
क्रान्तिकारी केन्द्र निर्माणको दिशामा अघि बढौँ !
आज सही अर्थका माओवादी क्रान्तिकारीहरूले एकातिर घरेलु तथा बाह्य प्रतिक्रियावादीशक्तिहरूसित लडिरहनु परेको अवस्था छ भने अर्कोतिर वाम र कम्युनिस्ट पार्टीका नाममा संसदवादी आहालमा डुबेर दलाल पुँजीपति वर्गको स्वार्थ पूरा गरिरहेका तत्वहरूका विरुद्ध पनि सङ्घर्ष गरिरहनुपरेको छ । क्रान्तिकारीहरूले दुवै मोर्चालाई सशक्त किसिमले अघि बढाउनु परेको अहिलेको स्थितिमा माओवादी क्रान्तिकारी आन्दोलनलाई नयाँ किसिमले सङ्गसठित र पुनर्गठित नगरी यसले अपेक्षित गति र दिशा लिन सक्ने अवस्था छैन ।
फूटको शृङ्खला र क्रान्तिकारी पुनर्गठन
पार्टी, पार्टीजस्ता नभएर गंजेडीको अड्डाजस्ता बनेका छन्
ऋषिराज बराल
वास्तवमा जसरी, जुन प्रक्रिया र पद्धतिमा नेकपा (बहुमत) नामको समूह र नेकपा ( क्रान्तिकारी माओवादी) बीच एकता भएको थियो फूटको बिउ पनि त्यसैमा थियो । यसको जिम्मा मूलतः पूर्व बैद्य समूहले लिनु र आत्मसमीक्षा गर्नुको साटो नेकपा (बहुमत) माथि दोष थोपर्नुको अर्थ छैन । सँगै बस्ता महान् कमरेड, भोलिपल्ट रातारात गद्दार र ‘भगौडा 'साम्राज्यवादको एजेन्ट' हुँनै स्थिति बन्दैन । हाम्रो आन्दोलन यस्ता जार्गनले खुबै भरिएको छ-यो हाम्रो आन्दोलनको संस्कृति नै बनेको छ ।
भारत-चीन मिलेमतोमा कालापानी कब्जा
भारतीय विस्तारवाद, चिनियाँ साम्राज्यवाद र नेपाली राष्ट्रिय आत्मसमर्पणवाद: मुर्दावाद !
डा. ऋषिराज बराल
राष्ट्रिय आत्मसमर्पण गरेर कुर्सीमा जाने तथा कुर्सी जोगाउनेहरू जे पनि
गर्न तयार हुन्छन् र गरिरहेका पनि छन् । तर, आफूलाई क्रान्तिकारी भन्नेहरू
सत्ताधारीहरूको आत्मसमर्पणको इतिहास र नेपाली जनताको प्रतिरोधको इतिहासबारे
प्रस्ट हुनु आवश्यक छ । एउटा ढोकाबाट ब्वाँसो लखेट्दा अर्को ढोकाबाट बाघ
पसेको तथा पसाउने कुराप्रति पनि सजग हुनु जरुरी छ । हामी मार्क्सवादी हौँ
भने खुलेर भन्न सक्नुपर्छ : “भारतीय विस्तारवाद र चिनियाँ सामाजिक
साम्राज्यवाद : मुर्दावाद !
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्षडा. ऋषिराज बराल
ऋषिराज बराललिखित 'भारतीय नेपाली साहित्य : ऐतिहासिक अभिरेखाङन' पुस्तकको डुवर्स खण्ड अन्तर्गतको ‘डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष’ अध्यायको संश्लेषित अंश पाठकहरूका लागि...
भदौ २३-२४ को विध्वंसलाई बुझ्ने प्रश्न
ऋषिराज बराल
जेन-जीका नाममा गत भदौँ २३/२४ मा भएको मुलुकव्यापी वितण्डा र विध्वंशका सम्बन्धमा व्यक्तिदेखि लिएर राजनीतिक पार्टीहरूका थरीथरीका हेराइ र बुझाइ सतहमा आएका छन् ।
म किन भूमिगत भएँ
सम्पूर्ण प्रियजनहरू, लाल सलाम !, मैले मेरो घर छोडेदेखि उत्पन्न भएको परिस्थितिको प्रतिक्रियामा म यो खुला पत्र लेख्दै छु ।राजनीति
भदौ २३-२४ को विध्वंसलाई बुझ्ने प्रश्न
ऋषिराज बराल
जेन-जीका नाममा गत भदौँ २३/२४ मा भएको मुलुकव्यापी वितण्डा र विध्वंशका सम्बन्धमा व्यक्तिदेखि लिएर राजनीतिक पार्टीहरूका थरीथरीका हेराइ र बुझाइ सतहमा आएका छन् ।
म किन भूमिगत भएँ
सम्पूर्ण प्रियजनहरू, लाल सलाम !, मैले मेरो घर छोडेदेखि उत्पन्न भएको परिस्थितिको प्रतिक्रियामा म यो खुला पत्र लेख्दै छु ।'कलम' मा लु सुन र रामवृक्ष यादब
भदौ २, २०५१ पार्टीले नेपाल बन्दको कार्यक्रम राखेको थियो । बिराटनगरमा पूर्वी क्षेत्रको भेटघाट र कार्यक्रम सम्बन्धी जानकारी दिएर कमरेड रामवृक्ष यादव जनकपुर...
मेरो सम्झनामा कमरेड रामवृक्ष यादव
दिन बित्न त केही बेर लाग्दो रहेनछ । हिजो जस्तो लाग्छ कमरेड रामवृक्षसँग विछोड हुनुपरेको । आज जनादेश पत्रिकाबाट कमरेड रामवृक्षको पाँचौं स्मृतिको उपलक्ष्यमा ...
समाचार
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्षडा. ऋषिराज बराल
ऋषिराज बराललिखित 'भारतीय नेपाली साहित्य : ऐतिहासिक अभिरेखाङन' पुस्तकको डुवर्स खण्ड अन्तर्गतको ‘डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष’ अध्यायको संश्लेषित अंश पाठकहरूका लागि...
भदौ २३-२४ को विध्वंसलाई बुझ्ने प्रश्न
ऋषिराज बराल
जेन-जीका नाममा गत भदौँ २३/२४ मा भएको मुलुकव्यापी वितण्डा र विध्वंशका सम्बन्धमा व्यक्तिदेखि लिएर राजनीतिक पार्टीहरूका थरीथरीका हेराइ र बुझाइ सतहमा आएका छन् ।
म किन भूमिगत भएँ
सम्पूर्ण प्रियजनहरू, लाल सलाम !, मैले मेरो घर छोडेदेखि उत्पन्न भएको परिस्थितिको प्रतिक्रियामा म यो खुला पत्र लेख्दै छु ।'कलम' मा लु सुन र रामवृक्ष यादब
भदौ २, २०५१ पार्टीले नेपाल बन्दको कार्यक्रम राखेको थियो । बिराटनगरमा पूर्वी क्षेत्रको भेटघाट र कार्यक्रम सम्बन्धी जानकारी दिएर कमरेड रामवृक्ष यादव जनकपुर...
भाषा
मातृभाषा विरोधीहरूको पुत्ला दहनप्रति मातृभाषी अन्य समुदायको पनि ऐक्यबद्धता
मधेसी जनताको हकअधिकार र पहिचानको नाम र नारा दिंदै नेपालको संबिधानमै
हिन्दी भाषालाई नेपालको सरकारी कामकाजको भाषा बनाउन ...लालीगुराँसजस्तै 'गुराँस'को गोर्खाल्यान्ड विशेषअङ्क
गुराँस भारतीय नेपाली साहित्यका प्रगतिशील
साहित्यिक–सांस्कृतिककर्मीहरूद्वारा प्रकाशित अनलाइन साहित्यिक प्रकाशन हो ।
'समकालीन...
अब मानक नेपाली वर्णविन्यासको मात्र प्रयोग हुने
केही कथित प्राज्ञ तथा प्राध्यापकहरूले कतैबाट निर्देशित भएर गरेझैं नेपाली
भाषाको वर्णविन्यासलाई विकृत पारिएको सन्दर्भ विरुद्धको...
वर्णविन्यास सम्बन्धी सङ्घर्ष अब दोस्रो चरणमा
नेपाली भाषाको सार्वभौम चरित्र र मोलिकतामाथि प्रहार गर्दै यसलाई विकलाङ्ग
बनाउने काममा निर्देशितहरू मात्र नभएर नेपाली भाषासाहित्यको उन्नयनका लागि
स्थापित भनिएको ‘नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान’ जस्तो...
गाउँघर
कोरोना सङ्क्रमित रहस्यमय भारतीयहरू
भारतको मोदी सरकारलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै ‘इस्लामोफोबियाग्रस्त’ सरकार
भनिन्छ । जातीय दृष्टिकोणले दलित र मुसलमानहरूमाथि सरकार र बिजेपी ....गरिबीले फिरन्ते बनायो
विनोद दाहालमहिला दुख गर्ने, पुरुस दारुमा उडाउने
अछाम, २४ पुस । सुदूर पहाडी जिल्ला डोटीका केही गाविसका महिलाले रातदिन
दुःख गरी कमाएको रकम पुरुषहरूले मदिरा र तास ...छाउपडी प्रथाले ज्यान लियो
सुदूर पश्चिममा सामाजिक अभ्यासमा रहेको ‘छउपडी' प्रथाका कारण यस महिना
त्यहाँबाट दोस्रो किशोरीको मृत्युको खबर आएको छ, राजधानीका सञ्चारमाध्यममा ...अन्तर्राष्ट्रिय
म किन भूमिगत भएँ
सम्पूर्ण प्रियजनहरू, लाल सलाम !, मैले मेरो घर छोडेदेखि उत्पन्न भएको परिस्थितिको प्रतिक्रियामा म यो खुला पत्र लेख्दै छु ।माओलाई सम्झिनुको अर्थ
आजभन्दा १७७ वर्ष पहिले विश्व सर्वहारा वर्गले आफ्नो मुक्तिको दस्ताबेज प्राप्त गरेको थियो । कम्युनिस्ट घोषणपत्र मार्फत मार्क्स-एङ्गेल्सले सन् १८४८ मा सर्वहारा वर्गका...पार्टी स्थापनाको २० औँ वर्षगाँठका अवसरमा भाकपा (माओवादी) को अपिल
२८ जुलाई, १९७२ मा जेलमै नक्सलवारी किसान आन्दोलनका महान् नेता कमरेड चारु मजुमदारको हत्या भएपछि वैचारिक मतभेदका कारण मूल पार्टी विभिन्न...
नयाँ जनवादी क्रान्तिका पक्षधरहरू एउटै झण्डामुनि गोलबद्ध होऔं: कम्युनिस्ट न्युक्लिअस, नेपाल
मार्क्सवाद-लेनिनवाद-माओवाद प्रति प्रतिबद्धहरूबीच एकता, ध्रुवीकरण र क्रान्तिकारी पुनर्गठनको चर्चा चलिरहेको अवस्थामा पुनर्गठित कम्युनिस्ट न्युक्लिअस....माओ दिवस र एकताको ‘लुर्को'
आज विश्वभारिका माओवादी क्रान्तिकारीहरू माओको सम्झना गरिरहेका छन् । नेपालमा पनि पत्रपत्रिका, अनलाइन र फेसबुकमा माओ
अर्थ
अनेकोट ! एकपल्ट फेरि रक्तिम अभिवादन !
ऋषिराज बरालअहिले काठमाडौंमा छु । सम्झिंदा मात्र पनि एक किसिमको भिन्नै अनुभूति हुन्छ । प्रहरीद्वारा चौतर्फी रूपमा घेरिएको त्यो क्षण र घेरा तोडेर सकुशल सुरक्षि..
प्राविधिक विकास र कम्युनिस्ट आन्दोलन
रमेश शर्माआज विश्वमा भइरहेको विज्ञान र प्रविधिको विकासले मानवजीवन र प्रकृतिका विविध पक्षहलाई प्रभावित पार्दै गइरहेको छ । यो प्रभावको गति यति तीव्र छ कि...
तेह्र जना मजदुर नेतालाई आजीवन कारावास
भारतको गुडगांवस्थित मारुती कम्पनीका १३ जना मजदुरहरूलाई अनेक जालझेल गरेर
कम्पनीका मालिकहरूले ज्यान मुद्दामा फसाएको र हालै..
नोटबन्दी जनतामाथि हमला : भाकपा (माओवादी)
नोटबन्दीले “नक्सलीहरूको गतिविधिलाई निस्तेज पार्नेछ ” भनेर नोटबन्दीलाई
माओवादी गतिविधिका लागि आर्थिक नाकाबन्दीका रूपमा लिएको ...
दर्शन
महत्त्वपूर्ण आलेख र अनुवादको दुर्दशा
ऋषिराज बरालआजभन्दा ४ वर्षअघि २०७२ को अनलाइन प्रकाशन janamel.com मा मैले ''सामग्रीको
दुर्दशा : 'प्रवर्तक' मा प्रकाशित आलेख " शीर्षकमा 'इच्छुक सांस्कृतिक
प्रतिष्ठान'को...
सामूहिकता र वैयक्तिकताबीचको अन्तर्विरोध र अन्तर्सम्बन्ध : माओत्सेतुङ
(सार्वभौम र विशिष्ट, सामूहिकता र वैयक्तिकताबीचको अन्तर्विरोध र
अन्तर्सम्बन्धको विषय मार्क्सवादी आन्दोलनमा निकै बहस र ....
दार्शनिक रचनाहरूको एउटा महत्त्वपूर्ण प्रकाशन
जागरण बुक हाउस, बागबजारले मार्क्सवादी दर्शनसित सम्बद्ध महत्त्वपूर्ण आलेखहरूको सङ्कलन दार्शनिक रचनाहरू...
मानव जीवनको उद्देश्यबारे दर्शनको सवाल
कृष्णदास श्रेष्ठमानिसले जीवनमा कस्तो उद्देश्य लिनुपर्छ ? संसारमा जन्म लिएर मानिसले गर्नुपर्ने काम के हो ? उसले आफूले पाएको जीवनलाई कसरी बिताउनुपर्छ ?...
कला साहित्य
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्षडा. ऋषिराज बराल
ऋषिराज बराललिखित 'भारतीय नेपाली साहित्य : ऐतिहासिक अभिरेखाङन' पुस्तकको डुवर्स खण्ड अन्तर्गतको ‘डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष’ अध्यायको संश्लेषित अंश पाठकहरूका लागि...
'कलम' मा लु सुन र रामवृक्ष यादब
भदौ २, २०५१ पार्टीले नेपाल बन्दको कार्यक्रम राखेको थियो । बिराटनगरमा पूर्वी क्षेत्रको भेटघाट र कार्यक्रम सम्बन्धी जानकारी दिएर कमरेड रामवृक्ष यादव जनकपुर...
सांस्कृतिक मोर्चा: क्रान्तिकारी विकल्प
दसबर्से महान् जनयुद्धमा फासिवादी सत्ताले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) सम्बद्ध सांस्कृतिक मोर्चा 'अखिल नेपाल जनसांस्कृतिक संघ' का अध्यक्ष कृष्ण सेन 'इच्छुक' को ....
निषेध : परशु कोइराला
परशु कोइराला योग्य भए पनि नभए पनि बफादारकै खोजी !नातागोता कै खोजी !ऐजेरू बढेका बढ्यै
इतिहासको भ्रष्टीकरण नगरौँ : बलिदानीपूर्ण आदर्शप्रति गम्भीर बनौँ !
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (क्रान्तिकारी माओवादी) सम्बद्ध अनलाइनमा एउटा यस्तो समाचार पढ्ने शुभ अवसर मिल्यो : ...“अखिल
विचार
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष
डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्षडा. ऋषिराज बराल
ऋषिराज बराललिखित 'भारतीय नेपाली साहित्य : ऐतिहासिक अभिरेखाङन' पुस्तकको डुवर्स खण्ड अन्तर्गतको ‘डुवर्सेली नेपाली समालोचना र वैचारिक सङ्घर्ष’ अध्यायको संश्लेषित अंश पाठकहरूका लागि...
भदौ २३-२४ को विध्वंसलाई बुझ्ने प्रश्न
ऋषिराज बराल
जेन-जीका नाममा गत भदौँ २३/२४ मा भएको मुलुकव्यापी वितण्डा र विध्वंशका सम्बन्धमा व्यक्तिदेखि लिएर राजनीतिक पार्टीहरूका थरीथरीका हेराइ र बुझाइ सतहमा आएका छन् ।
म किन भूमिगत भएँ
सम्पूर्ण प्रियजनहरू, लाल सलाम !, मैले मेरो घर छोडेदेखि उत्पन्न भएको परिस्थितिको प्रतिक्रियामा म यो खुला पत्र लेख्दै छु ।माओलाई सम्झिनुको अर्थ
आजभन्दा १७७ वर्ष पहिले विश्व सर्वहारा वर्गले आफ्नो मुक्तिको दस्ताबेज प्राप्त गरेको थियो । कम्युनिस्ट घोषणपत्र मार्फत मार्क्स-एङ्गेल्सले सन् १८४८ मा सर्वहारा वर्गका...कुराकानी
हामी जनयुद्धको सफलताप्रति पूर्ण विश्वस्त छौं : बसबराज, महासचिब भाकपा (माओवादी)
सन् १९५३ मा स्टालिनको र सन् १९७६ मा माओको मृत्यु भयो । त्यसपछि खु्स्चेवको नेतृत्वमा रुसले सारा समाजवादी मूल्यहरू ध्वस्त पार्दै सामाजिक....
मोहन बैद्य 'चैतन्य' सित 'शमी' वार्ता
साहित्य र राजनीति फरक फरक विषय हुन् । साहित्य कलात्मक हुनुपर्छ, यो
बिम्ब, प्रतीक, अलङ्कार, भावधारा र सौन्दर्यसँग जोडिएको हुन्छ । राजनीति,....
सबैभन्दा गम्भीर समस्या नेताहरूमै छ
(यो ऋषिराज बरालको अलि पुरानो अन्तर्वार्ता हो, तर ताजै जस्तो लाग्छ l यसमा
उठाइएका मुद्दाहरू अहिलेको सन्दर्भमा पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छन् ...
देशलाई अर्धऔपनिवेशिक तथा नवऔपनिवेशिक अवस्थाबाट मुक्त गर्नका लागि निर्णायक संघर्षमा जानु पर्दछ : कमरेड किरण
(नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (क्रान्तिकारी माओवादी) का महासचिव कमरेड किरणको पछिल्लो अन्तर्वार्ता प्रकाशित भएको छ । समसामयिक विषय....
दस्ताबेज
क्रान्तिकारी बौद्धिक-सांस्कृतिक मञ्च गठन
साहित्यकला तथा बौद्धिक गतिविधिका माध्यमबाट समाजरूपान्तरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्ने दायित्व पूरा गर्ने हेतुले मार्क्सवाद-लेनिनवाद-माओवादप्रति प्रतिबद्ध हामी...
अफगानिस्तान घटनाका सन्दर्भमा कम्युनिस्ट (माओवादी) पार्टी अफगानिस्तानको प्रेस वक्तव्य
अफगानिस्तानमा हालै भएको राजनीतिक घटनाका सम्बन्धमा अफगानिस्तानको माओवादी
पार्टीले यही अगस्त २० तारिखका दिन वक्तव्य प्रकाशित गरी...
माओवादी कम्युनिस्ट पार्टी, चीन (एमसिपिसी) को दसबुँदे घोषणा
माओवादी कम्युनिस्ट पार्टी, चीन (एमसिपिसी) को दसबुँदे घोषणा२२ मार्च, २००९ १. हामी चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको गद्दार संशोधनवादी सत्ताधारी गुट र हाम्रो पार्टीमाथि गुप्त किसिमले दमन गर्ने यसको नीतिको जोडदार रूपमा भ्रत्सना गछौँ !
इतिहासबाट
मेरो जीवनका उकाली ओरालीहरू
भक्तबहादुर श्रेष्ठ(भक्तबहादुर श्रेष्ठ नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनका एकजना महत्वपूर्ण हस्ति
हुनुहुन्छ । वि.सं १९९० मा मकवानपुर जिल्लामा जन्मिनु ...
विसर्जनवादीहरूसित सम्बन्ध विच्छेदको घोषणा
सर्वप्रथम, मोहन वैद्य ‘किरण’ ले नेतृत्व गरेको नेपाल कम्युनिस्ट
पार्टी–माओवादीसित मैले आजका मितिदेखि सम्बन्ध विच्छेद गरेको कुरा
सार्वजनिक गर्दछु ।माओवादी आन्दोलनलाई गलत दिशा दिने बैठकका रूपमा प्रमाणित भएको चुनवाङ बैठकको निर्णयलाई आधार मानेर...
नक्सलवाडी सङ्घर्ष अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घर्ष हो
चारु मजुमदार
(सन् ६० को दशकमा भारतमा चलेको नक्सलवाडी सशस्त्र
किसान आन्दोलनको आयाम भारतीय सन्दर्भमा मात्र सीमित छैन, यो
विश्वकम्युनिस्ट आन्दोलनसित गाँसिएको सन्दर्भ हो । यसले ५० वर्ष पूरा
गर्दैछ ।
भिडियो फिचरview all
